Cử nhân trường y bán kem gây tranh cãi tại Trung Quốc khi hành động khởi nghiệp bị cho là làm xấu hình ảnh nhà trường, khơi dậy định kiến nghề nghiệp xã hội.
- Vay tiền – phép thử âm thầm của mọi mối quan hệ
- Sai lầm khi dọn bếp khiến nhà càng thêm bẩn: Chuyên gia chỉ ra 6 lỗi thường gặp.
- Chi hơn 22.000 tỉ đồng xây cao tốc xuyên Tây Bắc: Động lực mới cho Hòa Bình – Mộc Châu
Xem nhanh
Cử nhân trường y bán kem – hành trình tự lập giữa định kiến ngổn ngang
Tháng 4/2025, Xiao Li – cựu sinh viên ngành Chẩn đoán hình ảnh tại Đại học Y khoa Đại Liên – dựng một chiếc xe bán kem xoài nhỏ tại thành phố Hà Trì, tỉnh Quảng Tây. Sau hai năm làm việc trong môi trường bệnh viện, cô lựa chọn rời bỏ công việc chuyên môn để tự chủ kinh tế trong thời gian ôn thi công chức.
Việc bán kem không khiến Xiao Li từ bỏ tri thức ngành y. Ngược lại, cô vừa chia sẻ kinh nghiệm học tập, vừa cung cấp kiến thức sức khỏe qua mạng xã hội. Những video ấy nhanh chóng lan truyền, thu hút sự quan tâm và cả… rắc rối.
Một clip trong số đó, nơi Xiao Li kể về khó khăn khởi nghiệp và nhắc đến trường cũ, đã khiến cô nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là giảng viên. Không phải lời động viên, cũng chẳng phải chia sẻ, người gọi yêu cầu cô “xóa ngay video vì ảnh hưởng đến hình ảnh nhà trường”. Áp lực từ cuộc gọi và những tin nhắn kế tiếp khiến Xiao Li buộc phải tắt xe, đứng bên lề đường và gỡ bỏ video trong nước mắt.
Cử nhân trường y bán kem có đang làm “mất danh dự” nhà trường?
Không dừng lại ở việc bị gọi điện yêu cầu xóa video, Xiao Li còn trở thành mục tiêu của hàng loạt bình luận công kích trên mạng xã hội. Nhiều người cho rằng cô đang “làm ô danh trường”, “học kém mới phải đi bán hàng rong”; hay “lấy danh nghĩa trường để câu view”.
Điều đáng buồn là phần đông trong số những bình luận này không đến từ sự hiểu biết về hoàn cảnh, mà xuất phát từ một định kiến xã hội lâu đời: nghề nghiệp phải tương xứng với bằng cấp. Một bác sĩ đi bán kem – dù là tạm thời, hợp pháp và tử tế – vẫn bị xem là “sai chuẩn”, “thất bại”.
Đại học Y khoa Đại Liên sau đó đã phản hồi truyền thông, phủ nhận việc chỉ đạo xóa video. Tuy nhiên, khi được hỏi liệu có giáo viên nào thực sự gọi điện cho Xiao Li hay không; phía đại diện lại từ chối trả lời. Chính sự mập mờ này càng khiến dư luận đặt dấu hỏi về cách hành xử của nhà trường: bảo vệ hình ảnh bằng cách chối bỏ trách nhiệm?
Đằng sau câu chuyện: Một xã hội vẫn đánh giá người trẻ bằng lăng kính cũ
Vụ việc của Xiao Li không chỉ là câu chuyện cá nhân; mà là sự va chạm giữa tư duy cũ và tinh thần mới của thế hệ trẻ.
Xã hội ngày nay vẫn định nghĩa thành công theo lối mòn: đúng ngành, đúng nghề, đúng địa vị. Một cử nhân trường y bán kem sẽ bị xem là bước lùi; trong khi thực tế cho thấy cô hoàn toàn tự lập; sáng tạo và sống có mục tiêu. Cô không sống dựa vào ai, không phung phí kiến thức, cũng không làm điều gì sai trái. Vậy cớ sao lại bị lên án?
Giáo dục đại học vốn được kỳ vọng là nơi giúp người trẻ trưởng thành; biết tư duy độc lập và sống có trách nhiệm. Nhưng nếu sau tốt nghiệp, họ chỉ được chấp nhận khi tuân thủ “hình mẫu lý tưởng” – làm bác sĩ; công chức, hoặc ít nhất là một nhân viên văn phòng – thì có phải chính giáo dục đang giới hạn con đường của họ?
Tấm bằng – là bàn đạp, hay là xiềng xích vô hình?
Một tấm bằng đại học đáng lẽ ra phải là bàn đạp cho sự phát triển cá nhân; không phải là “chứng chỉ danh giá” buộc người sở hữu phải sống theo mong đợi của người khác.
Xiao Li chọn dừng công việc y tế không vì yếu kém, mà vì lý do cá nhân. Trong thời gian đó, cô kinh doanh nhỏ, chia sẻ kiến thức, và nuôi dưỡng ước mơ thi công chức. Đó là một hành trình trưởng thành đúng nghĩa – dù không trải thảm hoa hồng.
Những người như cô đang đối diện không chỉ với khó khăn tài chính, mà còn với áp lực từ xã hội: bị so sánh, bị giễu cợt, bị ép phải “xứng đáng với bằng cấp”. Đó là một loại bạo lực vô hình – khiến nhiều người trẻ e ngại khi rẽ sang hướng đi khác.
Không ai làm ô danh trường hơn một xã hội thiếu bao dung
Nếu xã hội chỉ tung hô người trẻ khi họ “thành công đúng hướng”; nhưng lại quay lưng khi họ thử nghiệm; sai lầm hay khởi nghiệp từ con số 0 – thì chính xã hội ấy mới là rào cản của sự phát triển.
Cử nhân trường y bán kem không làm mất mặt ai. Điều mất mặt; nếu có; là khi những người có trách nhiệm không dám đứng về phía sinh viên mình từng đào tạo – chỉ vì sợ ảnh hưởng danh tiếng. Là khi dư luận không đặt mình vào hoàn cảnh người khác nhưng lại sẵn sàng phán xét.
Một tấm bằng không phải là lời hứa thành công trọn đời
Hành trình của Xiao Li có thể không rực rỡ, nhưng nó chân thật và tử tế. Cô không vi phạm pháp luật; không làm điều xấu, mà đơn giản là đang sống một cách chủ động giữa thời cuộc nhiều biến động.
Trong một thế giới mà người trẻ được dạy phải sáng tạo; linh hoạt và thích ứng; thì lựa chọn đi bán kem để tự nuôi sống bản thân trong lúc theo đuổi mục tiêu dài hạn là điều đáng tôn trọng.
Một tấm bằng không nên là thước đo đạo đức hay giá trị con người. Nó chỉ là công cụ – còn bạn dùng nó thế nào; miễn là đúng đắn và lương thiện, thì đều xứng đáng được ủng hộ.
Nguồn: Vnexpress.net