Kinh tế dữ liệu là động lực tăng trưởng mới, chuyên gia cho rằng Việt Nam cần học hỏi quốc tế, hoàn thiện đo lường và thể chế để bứt phá bền vững lâu dài.
- Tâm thư kêu cứu mẹ kế bạo hành và vết sẹo tâm lý
- Mỹ Linh gây bất ngờ khi đội tóc giả giá 5 triệu đồng
- Cao tốc 15.000 tỷ sắp khởi công, TP.HCM – Đà Lạt còn 3 giờ
Xem nhanh
Kinh tế dữ liệu là yếu tố cạnh tranh cốt lõi
Tại Hội thảo quốc tế về kinh tế dữ liệu do Bộ Công an tổ chức ngày 13/12 tại Hưng Yên; nhiều chuyên gia trong và ngoài nước nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của dữ liệu trong nền kinh tế hiện đại. Dữ liệu không chỉ hỗ trợ quản lý mà đã trở thành nguồn lực sản xuất then chốt.
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu Quốc gia; khẳng định dữ liệu hiện có vị thế ngang hàng với đất đai, lao động và vốn. Theo ông; quốc gia nào quản trị và khai thác dữ liệu hiệu quả hơn sẽ chiếm ưu thế trong cạnh tranh toàn cầu.
Việt Nam được đánh giá không đứng ngoài xu thế này. Thời gian qua; Việt Nam đã và đang xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia hiện đại, bảo đảm an toàn; liên thông; đồng thời phát triển nhiều nền tảng dữ liệu cốt lõi phục vụ quản lý và phát triển kinh tế – Xã hội. Việt Nam cũng thúc đẩy hợp tác với các chuyên gia; nhà khoa học quốc tế để cùng nghiên cứu, phát triển kinh tế dữ liệu một cách bài bản và lâu dài.
Kinh tế dữ liệu học hỏi từ các mô hình quốc tế
dữ liệu là mô hình trong đó dữ liệu đóng vai trò nguồn lực trung tâm; tạo ra giá trị và đổi mới thông qua các hoạt động thu thập; lưu trữ, chia sẻ và thương mại hóa. Tuy nhiên, mô hình này cũng đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến quyền sở hữu; quản trị và phân bổ lợi ích.
Tại hội thảo, các chuyên gia phân tích kinh nghiệm từ Mỹ; Trung Quốc và Liên minh châu Âu. Mỹ dẫn đầu về đổi mới thương mại dữ liệu nhưng thiếu khung pháp lý thống nhất. Trung Quốc theo đuổi chiến lược dữ liệu tập trung, gắn với các quy định bản địa hóa chặt chẽ. Trong khi đó; EU xây dựng mô hình lấy con người làm trung tâm; chú trọng niềm tin, chủ quyền số và khả năng tương tác thông qua các đạo luật như DGA hay Data Act.
Theo PGS Ali Al-Dulaimi, Trưởng khoa Công nghệ và Khoa học Máy tính, Đại học Anh Quốc Việt Nam; mỗi mô hình đều có ưu điểm và hạn chế. Mô hình do thị trường dẫn dắt giúp phát triển nhanh nhưng tiềm ẩn nguy cơ bị chi phối bởi các tập đoàn công nghệ lớn; trong khi mô hình đặt nặng yếu tố bảo vệ người dân có thể làm chậm đổi mới do rào cản pháp lý.
Từ đó; ông đề xuất Việt Nam nên lựa chọn mô hình “lai”, kết hợp vai trò định hướng của Nhà nước; năng lực đổi mới của khu vực tư nhân và các cơ chế bảo vệ quyền lợi người dân. Việc xây dựng Luật Trí tuệ nhân tạo theo cấp độ rủi ro được xem là điểm cân bằng giữa quản lý và thúc đẩy sáng tạo.
Cần đo lường để phát triển bền vững
Một nội dung được nhiều chuyên gia nhấn mạnh là yêu cầu đo lường kinh tế dữ liệu. PGS James Abdey, Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London; cho rằng dữ liệu đã trở thành tài sản vô hình quan trọng nhưng phần lớn giá trị kinh tế từ dữ liệu chưa được phản ánh đầy đủ trong GDP.
Điều này khiến năng suất và quy mô của kinh tế dữ liệu có thể bị đánh giá thấp; gây khó khăn cho hoạch định chính sách và thu hút đầu tư. Với Việt Nam; việc thiếu khung đo lường sẽ hạn chế khả năng nhận diện tiềm năng cũng như so sánh năng lực cạnh tranh trong khu vực.
Từ kinh nghiệm quốc tế; các chuyên gia đề xuất Việt Nam xây dựng khuôn khổ đo lường kết hợp chuẩn quốc tế với thực tiễn trong nước; trước mắt thí điểm ở các lĩnh vực có cường độ dữ liệu cao như y tế; giáo dục và tài chính. Song song, cần thúc đẩy chia sẻ dữ liệu; hoàn thiện thể chế và đào tạo nhân lực AI – Dữ liệu.
Theo các chuyên gia, khi hạ tầng, thể chế và nguồn nhân lực được phát triển đồng bộ; kinh tế dữ liệu sẽ trở thành nền tảng quan trọng giúp Việt Nam bứt phá trong giai đoạn tới.
Theo: VnExpress