Trong cuộc đối đầu Mỹ-Israel-Iran, mạng xã hội trở thành mặt trận thứ hai nơi tin giả và AI đang bóp méo thực tế chiến sự một cách khốc liệt.
Chiến trường thông tin và sự lên ngôi của tin giả
Bên cạnh tên lửa, vũ khí thông tin đang được các bên triển khai ồ ạt trong cuộc chiến giữa liên quân Mỹ – Israel với Iran Ngay sau các đợt không kích ngày 28 tháng 2 năm 2026, kết nối Internet tại Iran kết nối mạng toàn quốc rớt xuống còn khoảng 4% mức bình thường trong ngày đầu,.đã sụp đổ hoàn toàn, chỉ còn khoảng 1% so với mức bình thường, đẩy người dân vào thế cô lập.Trí tuệ nhân tạo (AI) đã nhanh chóng lấp đầy khoảng trống này bằng những nội dung dàn dựng tinh vi nhưng giả mạo nhằm dẫn dắt dư luận.
Điển hình là việc truyền thông Iran đăng tải ảnh vệ tinh do AI tạo ra để khẳng định căn cứ Mỹ tại Qatar bị phá hủy, dù thực tế đó là ảnh cũ từ Google Earth. Các tổ chức đánh giá tin tức ghi nhận lượng tuyên bố sai lệch từ phía Tehran đã tăng vọt so với thời gian trước khi xung đột nổ ra. Trên các nền tảng mạng xã hội như X, những video cũ từ nhiều năm trước vẫn thu hút hàng triệu lượt xem, đánh lừa công chúng về diễn biến thực tế tại hiện trường.
Giới chuyên gia nhận định AI đang làm giảm đáng kể chi phí sản xuất tuyên truyền, cho phép các mạng lưới chính trị định hình nhận thức toàn cầu theo hướng có lợi cho họ Ngay cả ngôn ngữ cũng trở thành vũ khí khi các bên sử dụng thuật ngữ thiên kiến để mô tả cùng một sự kiện đau thương nhằm mục đích chính trị Một vụ tên lửa rơi trúng trường học khiến hàng trăm nữ sinh thiệt mạng đã bị truyền thông các bên giải thích theo những cách hoàn toàn đối lập và thiếu khách quan.
Sự bóp nghẹt báo chí giữa vòng vây kiểm duyệt
Kiểm duyệt thông tin trở thành tuyến phòng thủ then chốt khi cả Israel và Iran đều nỗ lực ngăn chặn dòng tin tức độc lập từ hiện trường. Tại Israel, quân đội ban hành chỉ thị mới nghiêm cấm các phóng viên quốc tế quay phim tại thực địa hoặc đưa tin về các vị trí quân sự nhạy cảm. Điều này khiến giới báo chí thừa nhận họ chỉ đang nắm bắt được một phần rất nhỏ của sự thật, trong khi cơ quan kiểm duyệt quân sự can thiệp với tần suất cao kỷ lục.
Phía bên kia, Iran đã hình sự hóa hành vi đưa tin về các cuộc tấn công và coi đó là tội danh hợp tác với kẻ thù. Nhiều nhà làm phim và phóng viên độc lập đã bị bắt giữ tùy tiện, trong khi người dân bị buộc phải sử dụng các ứng dụng nhắn tin do nhà nước hậu thuẫn. Việc cắt đứt Internet không chỉ ngăn cản sự phản kháng mà còn triệt tiêu hoàn toàn mọi nguồn tin khách quan từ bên trong quốc gia này ra thế giới bên ngoài.
Tình trạng đàn áp báo chí đang lan rộng khắp khu vực, từ việc xua đuổi phóng viên tại các thành phố chiến sự đến việc đe dọa bỏ tù những người chụp ảnh hiện trường. Sự sụp đổ hệ thống của không gian thông tin công cộng khiến thế giới hiện nay không còn một sự thật chung nhất để tin tưởng. Để tự bảo vệ, người xem được khuyến cáo cần chậm lại để kiểm chứng nguồn gốc tài khoản và nhận diện các chi tiết bất thường của công nghệ AI trước khi chia sẻ.
Theo: Báo Tuổi Trẻ