Nghiên cứu trên hàng chục nghìn người cho thấy cà phê có thể kích thích đại tràng và làm tăng mạnh một loại lợi khuẩn, kể cả khi đồ uống đã khử caffeine.
- Bỏ việc ở thành phố, người phụ nữ Quảng Trị nuôi chồn hương thu 3,6 tỷ đồng
- Chị Thủy: Hành trình từ những tháng ngày lạc lối nơi cửa đền đến quán Tinh Hoa của sự tử tế
- Bệnh viện HNĐK Nghệ An làm chủ kỹ thuật đại phẫu ung thư thực quản
Một nghiên cứu quy mô lớn công bố trên Nature Microbiology cho thấy cà phê có mối liên hệ đáng chú ý với cả hoạt động của đại tràng và hệ vi sinh đường ruột. Phân tích dữ liệu của gần 23.000 người tại Mỹ và Anh cùng hơn 54.000 mẫu thuộc 211 nhóm dân số ở 43 quốc gia cho thấy một loại vi khuẩn có lợi xuất hiện nhiều hơn rõ rệt ở người uống cà phê.
Đó là Lawsonibacter asaccharolyticus, vi khuẩn có khả năng sản sinh axit béo butyrate. Ở những người uống cà phê, mật độ loại vi khuẩn này cao hơn khoảng 4,5-8 lần so với nhóm không uống. Nhà vi sinh học Peter Belenky thuộc Đại học Brown, người không tham gia nghiên cứu, cho rằng những bộ dữ liệu đủ lớn mới giúp giới khoa học nhận diện được mối liên hệ đặc biệt này.
Phát hiện trên nối tiếp những nghiên cứu trước đây về tác động của cà phê đối với hệ vi sinh. Từ năm 2021, cà phê đã được xác định là thực phẩm có mối liên hệ mạnh với hệ vi sinh đường ruột trong hơn 150 loại thực phẩm được khảo sát. Đến cuối năm 2024, nhóm nghiên cứu tại Đại học Trento xác định L. asaccharolyticus là một trong những yếu tố đáng chú ý phía sau mối liên hệ này.
Không chỉ caffeine mới tạo ra tác động
Cà phê từ lâu được biết đến với khả năng khiến nhiều người nhanh chóng muốn đi vệ sinh sau khi uống vào buổi sáng. Các bác sĩ tiêu hóa giải thích hiện tượng này bằng phản xạ dạ dày – đại tràng. Cà phê có thể thúc đẩy cơ thể tiết gastrin và cholecystokinin, từ đó kích thích hoạt động co bóp của đường tiêu hóa.
Điều đáng chú ý là caffeine dường như không phải yếu tố duy nhất. Trong các thử nghiệm, cà phê khử caffeine vẫn thúc đẩy sự phát triển của L. asaccharolyticus tương tự cà phê thông thường. Nhóm nghiên cứu vì vậy cho rằng polyphenol và axit chlorogenic có thể đóng vai trò quan trọng trong tác động lên hệ vi sinh.
Đồng tác giả Mingyang Song, nhà dịch tễ học tại Đại học Harvard, nhận định mối liên hệ này khá hiếm gặp vì có mức độ rõ ràng và mạnh. Tuy nhiên, không phải mọi người đều có phản ứng tích cực với cà phê. Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc mắc hội chứng ruột kích thích có thể bị đau quặn, tiêu chảy sau khi uống. Trong một số trường hợp, sữa hoặc kem đi kèm mới là nguyên nhân gây khó chịu, đặc biệt với người không dung nạp lactose.
Những kết quả mới cho thấy tách cà phê buổi sáng có thể tác động đến đường ruột theo nhiều cơ chế cùng lúc. Tuy vậy, giới nghiên cứu vẫn cần thêm dữ liệu để làm rõ chính xác vai trò của từng hợp chất và lợi ích lâu dài của sự thay đổi hệ vi sinh này.
Hông Sơn (tổng hơp)