Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Mỹ trong tháng 7 tăng hơn 80%, góp phần đưa toàn ngành từ mức suy giảm sang tăng trưởng. Tuy nhiên, đà tăng này chưa thể xem là bền vững khi chính sách thuế mới của Washington đã bắt đầu có hiệu lực.
- Bỏ việc ở thành phố, người phụ nữ Quảng Trị nuôi chồn hương thu 3,6 tỷ đồng
- Chị Thủy: Hành trình từ những tháng ngày lạc lối nơi cửa đền đến quán Tinh Hoa của sự tử tế
- Bệnh viện HNĐK Nghệ An làm chủ kỹ thuật đại phẫu ung thư thực quản
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ đạt 544 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm 2025.
Riêng tháng 7, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 90 triệu USD, tăng 30%, giúp ngành cá ngừ đảo chiều sau mức giảm 2% ghi nhận trong 6 tháng đầu năm.
Mỹ tiếp tục là động lực lớn nhất. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này trong tháng 7 đạt 37,6 triệu USD, tăng hơn 80% so với cùng kỳ. Tính chung 7 tháng, con số đạt 213,6 triệu USD, tương đương 39,3% tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam.
Dù vậy, VASEP cho rằng kết quả trên cần được nhìn nhận thận trọng. Sự tăng trưởng mạnh diễn ra đúng thời điểm doanh nghiệp đẩy nhanh giao hàng trước khi chính sách thuế mới của Mỹ chính thức áp dụng.
Đằng sau cú tăng tốc của cá ngừ Việt Nam
Cá ngừ hiện là nhóm hàng xuất khẩu lớn thứ ba của thủy sản Việt Nam, sau tôm và cá tra. Giai đoạn 2019-2023, kim ngạch xuất khẩu tăng từ 719 triệu USD lên 845 triệu USD. Đến năm 2024, ngành đạt mức cao nhất 989 triệu USD, trước khi giảm xuống 924 triệu USD vào năm 2025.
Tại Mỹ, kim ngạch năm 2025 đạt khoảng 331 triệu USD, giảm gần 15% so với năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự sụt giảm của nhóm thịt và loin cá ngừ đông lạnh, trong khi cá ngừ đóng hộp vẫn duy trì tương đối ổn định.
Lo ngại lớn hiện nay đến từ quyết định thuế được Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố ngày 23/7. Theo đó, Mỹ áp thuế nhập khẩu mới với 60 nền kinh tế, với lý do các nước chưa thực thi đầy đủ lệnh cấm hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Mức thuế bổ sung 12,5% theo Mục 301 có hiệu lực từ 0h ngày 24/7 theo giờ Mỹ, áp dụng với phần lớn hàng hóa Việt Nam không thuộc diện miễn trừ. Một số nền kinh tế như Ecuador, Indonesia, Mexico và Ấn Độ chịu mức 10%.
Điều này khiến con số tăng trưởng trong tháng 7 trở nên khó đánh giá. Đà tăng hơn 80% tại Mỹ xuất hiện ngay trước thời điểm hàng hóa phải đối mặt với rào cản thuế mới.
Diễn biến tương tự từng xuất hiện ở ngành cá tra. Một doanh nghiệp cá tra lớn ghi nhận doanh thu tại Mỹ trong tháng 7 giảm mạnh so với nền cao của cùng kỳ năm trước, trong bối cảnh các nhà nhập khẩu Mỹ đã tranh thủ gom hàng trước khi thuế mới có hiệu lực.
Vì vậy, một phần mức tăng của cá ngừ trong tháng 7 có thể đến từ tâm lý đẩy nhanh đơn hàng để “chạy thuế”, thay vì phản ánh hoàn toàn sức mua thực tế và xu hướng dài hạn của thị trường.
Trả lời báo giới ngày 25/7 về quyết định thuế mới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng cho biết quyết định của USTR chưa phản ánh đầy đủ thực tế và nỗ lực của Việt Nam trong phòng ngừa, giảm thiểu và xóa bỏ lao động cưỡng bức.
Bà khẳng định Việt Nam nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức. Ngày 22/7, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 292/2026/NĐ-CP về việc cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Việt Nam sẽ tiếp tục trao đổi với phía Mỹ trên tinh thần hợp tác nhằm điều chỉnh mức thuế phù hợp với thực tế.
Hiện cá ngừ Việt Nam đã được xuất khẩu tới hơn 100 thị trường. Mỹ, EU, Trung Đông và khối CPTPP là 4 thị trường lớn nhất, chiếm khoảng 82-86% tổng kim ngạch.
Trong khi xuất khẩu sang Mỹ đối mặt thêm sức ép, thị trường EU vẫn ghi nhận mức tăng 5% trong năm 2025. Điều này cho thấy doanh nghiệp cá ngừ sẽ phải tiếp tục đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc trong bối cảnh chính sách thương mại của Mỹ còn nhiều biến động.
Đà tăng hơn 80% trong tháng 7 vì thế chưa đủ để khẳng định một chu kỳ tăng trưởng mới. Khi thuế đã có hiệu lực, những tháng cuối năm sẽ là phép thử thực sự đối với sức cạnh tranh của cá ngừ Việt Nam tại thị trường Mỹ.
Nguyễn Lan (tổng hợp)