Cục Dân số đề xuất các tỉnh, thành phố xây dựng chính sách hỗ trợ tài chính cho phụ nữ mang thai, phụ nữ sinh con và trẻ nhỏ đến 36 tháng tuổi, thay thế quy định đã áp dụng suốt 5 năm qua.
- Một chiếc xe đỗ bên đường, hai sinh mạng khép lại trong hoàn cảnh đầy bí ẩn ở Phú Thọ
- 700.000 người từng rời đi, và một Nghệ An đang gọi họ trở về
- Gác chắn đã hạ, đèn báo đã bật, tài xế Nghệ An vẫn cố vượt qua
Dự thảo Thông tư được công bố lấy ý kiến ngày 16/7 trong bối cảnh nhiều tỉnh, thành đã tự ban hành chính sách khuyến sinh nhưng hiệu quả chưa đồng đều. Cục Dân số cho biết mục tiêu là duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh và thích ứng với già hóa dân số.
Theo dự thảo, ngoài 3 nhóm đối tượng đã quy định trong Luật Dân số, các địa phương có thể mở rộng hỗ trợ tiền hoặc hiện vật cho phụ nữ sinh con, sinh đủ hai con, phụ nữ mang thai, hỗ trợ tài chính hằng tháng cho trẻ đến đủ 12, 24 hoặc 36 tháng tuổi và hỗ trợ chi phí ăn trưa cho trẻ mầm non. Đối với tập thể, các xã có từ 60% phụ nữ sinh đủ hai con trở lên có thể được khen thưởng một lần hoặc theo thành tích liên tục 3 năm hoặc 5 năm. Dự thảo cũng duy trì khuyến khích hỗ trợ gia đình sinh hai con một bề là gái và trẻ em gái vùng khó khăn bằng miễn giảm học phí, bảo hiểm y tế, sữa học đường và hỗ trợ kinh tế.
Những con số từ 5 năm thực hiện Thông tư 01/2021 cho thấy các địa phương đã không đứng ngoài cuộc. Tây Ninh khen thưởng 99 xã, phường với tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng, riêng năm 2025 có hơn 4.500 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi nhận hỗ trợ hơn 4,5 tỷ đồng. Đồng Nai hỗ trợ hơn 6.000 phụ nữ với tổng kinh phí hơn 6 tỷ đồng, nhiều xã đạt trên 60% cặp vợ chồng sinh đủ hai con. Hải Phòng chi hơn 1,1 tỷ đồng khen thưởng các xã đạt tỷ lệ sinh đủ hai con và hỗ trợ phụ nữ cùng nhiều nhóm khác. Cục Dân số đánh giá nhiều địa phương mức sinh cao đã tiệm cận mức sinh thay thế.
Nhưng chính báo cáo của Cục Dân số cũng chỉ ra giới hạn của chính sách hiện hành. Tại các đô thị chi phí sinh hoạt cao như Đồng Nai, Tây Ninh, mức hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi chỉ 450.000-1.000.000 đồng một người, chưa đủ tác động đến quyết định sinh con khi chi phí nuôi dạy trẻ tăng lên. Dự thảo báo cáo không đề cập đến TP.HCM và Hà Nội, hai nơi có mức sinh thấp nhất. Nhiều tiêu chí khen thưởng cũ gắn với mục tiêu “không sinh con thứ ba” cũng không còn phù hợp khi Luật Dân số mới đã bỏ quy định giới hạn số con.
Thành Luân (tổng hợp)