Những dấu hiệu của đột quỵ có thể xuất hiện đột ngột, thoáng qua, dễ bị bỏ qua, nhưng hậu quả rất nghiêm trọng nếu không được cấp cứu kịp thời trong “thời gian vàng”, có thể dẫn đến tàn tật suốt đời hoặc tử vong.
- ”6 phẩm chất nổi bật của người phụ nữ thanh cao
- Tiêu chí chọn chồng: Phụ nữ hiện đại nhất định phải cân nhắc 3 điều trước khi kết hôn
- Việc nhà: Chìa khóa vàng cho sự phát triển toàn diện của trẻ
Xem nhanh
Tầm nguy hiểm của đột quỵ và sự cần thiết của phát hiện sớm
Đột quỵ (hay còn gọi là tai biến mạch máu não) là một tình trạng cấp cứu y khoa xảy ra khi lưu lượng máu lên não bị gián đoạn; khiến các tế bào não thiếu oxy và chết đi chỉ sau vài phút. Tại Việt Nam; mỗi năm có hơn 200.000 ca đột quỵ; trong đó khoảng 50% dẫn đến tử vong hoặc tàn tật vĩnh viễn. Điều đáng nói là phần lớn các trường hợp đều có dấu hiệu cảnh báo sớm; nhưng người bệnh và người thân lại chủ quan hoặc nhầm lẫn với các tình trạng thông thường.
Vì vậy; việc nhận biết đúng 4 dấu hiệu rõ nhất của đột quỵ có thể là yếu tố quyết định giữa sự sống và cái chết; giữa phục hồi hoàn toàn và sống đời sống thực vật.
4 dấu hiệu của đột quỵ: Nhận biết kịp thời để cứu sống người thân
1. Tê bì, yếu hoặc liệt nửa người
Đây là biểu hiện phổ biến nhất của đột quỵ. Người bệnh có thể cảm thấy một bên tay; chân hoặc mặt bị tê rần; yếu đi đột ngột, không thể cầm nắm; đi lại hoặc kiểm soát cử động như bình thường. Đặc biệt; miệng có thể bị méo, cười lệch; mắt sụp mí và không nói rõ lời.
Điều nguy hiểm là tình trạng này đôi khi chỉ kéo dài vài phút rồi biến mất; khiến nhiều người nghĩ mình chỉ bị mỏi mệt; cảm gió hoặc tụt huyết áp. Tuy nhiên; đây có thể là dấu hiệu của TIA – Cơn thiếu máu não thoáng qua; một “lời cảnh báo đỏ” cho đột quỵ thực sự có thể xảy ra trong vòng vài giờ hoặc vài ngày sau đó.
2. Nói khó, nói ngọng hoặc không hiểu lời người khác
Người đang bị đột quỵ có thể vẫn tỉnh táo nhưng đột nhiên nói ngọng; nói lắp, chọn sai từ hoặc không thể diễn đạt điều mình muốn nói. Có người còn không hiểu được lời người khác dù trước đó hoàn toàn minh mẫn.
Biểu hiện này cho thấy vùng ngôn ngữ ở bán cầu não trái đang bị tổn thương do thiếu máu. Đặc biệt; những thay đổi ngôn ngữ xuất hiện nhanh; không liên quan đến stress hay tâm lý; cần được xem là dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp.
Để kiểm tra tại nhà; hãy yêu cầu người bệnh lặp lại một câu đơn giản. Nếu họ không thể lặp lại chính xác; đó là tín hiệu nguy hiểm.
3. Mờ mắt, mất thị lực một hoặc hai bên
Sự thay đổi thị lực bất ngờ cũng là một trong 4 dấu hiệu rõ nhất của đột quỵ; nhưng thường bị bỏ qua. Người bệnh có thể cảm thấy mờ mắt; nhìn đôi; mất thị lực một bên hoặc cả hai bên trong vài phút hoặc kéo dài hơn.
Đây là hậu quả của việc tuần hoàn máu lên não bị gián đoạn; đặc biệt ở thùy chẩm – Nơi xử lý hình ảnh. Trong một số trường hợp; đột quỵ có thể khiến tắc động mạch võng mạc; dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn nếu không xử lý kịp.
Dấu hiệu này dễ bị nhầm với mỏi mắt hoặc khô mắt; nên cần hết sức chú ý khi kèm theo các triệu chứng khác như đau đầu; buồn nôn hoặc chóng mặt.
4. Chóng mặt, đau đầu dữ dội, mất thăng bằng
Một số người khi đột quỵ không có biểu hiện yếu liệt rõ ràng; nhưng lại cảm thấy choáng váng; mất thăng bằng; không kiểm soát được tư thế hoặc đột nhiên bị đau đầu dữ dội kiểu “búa bổ”; chưa từng gặp trước đó.
Cơn đau đầu này không giống đau do căng thẳng hay thiếu ngủ. Nó đến nhanh; dữ dội và có thể đi kèm nôn mửa; mất ý thức hoặc co giật. Đây là biểu hiện nguy hiểm nhất; cảnh báo xuất huyết não hoặc tổn thương ở thân não; nơi kiểm soát nhiều chức năng sống cơ bản như nhịp tim; hô hấp.
Nếu thấy người thân đi loạng choạng; không giữ được thăng bằng; nói ú ớ hoặc gục xuống mà không rõ lý do – Cần gọi cấp cứu ngay lập tức.
Ghi nhớ quy tắc FAST để nhận biết đột quỵ nhanh chóng
Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ khuyến cáo sử dụng quy tắc FAST để nhận biết đột quỵ:
- F (Face): Khuôn mặt có bị méo; lệch miệng không?
- A (Arms): Hai tay giơ lên có bị lệch; yếu một bên?
- S (Speech): Nói có rõ ràng không;có bị ngọng?
- T (Time): Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào; gọi cấp cứu ngay lập tức – Thời gian là não!
Phát hiện sớm – Cứu mạng sống và tương lai người bệnh
Đột quỵ là một cuộc đua với thời gian. Mỗi phút trôi qua mà không được can thiệp; có thể có đến 1,9 triệu tế bào não bị tổn thương theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ. Nếu được cấp cứu trong “thời gian vàng” (3–4,5 giờ đầu); người bệnh có khả năng hồi phục đáng kể.
Đừng đợi đến khi cơn đột quỵ thực sự xảy ra mới hành động. Ghi nhớ 4 dấu hiệu rõ nhất của đột quỵ; hành động kịp thời có thể cứu một mạng sống – Hoặc chính cuộc đời của bạn.
Nguồn: Phunutoday